ISSN: 1694-7673 (Print) E-ISSN: 1694-7975 (Online)

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Hicrî VI. Yüzyılda İslâm Dünyasında İlmî Durum
(in Hijrı VI. Century Science in Islamic World )

Yazar : Mustafa Özkan    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 23 (özel sayı)
Sayfa : 69-74
539    1367


Özet
Bu tebliğde, Ebû Muhammed (Ebü’l-Hasen) Siracüddin Ali b. Osman b. Muhammed b. Süleyman el-Ûşî’nin yaşadığı hicrî VI. yüzyılda İslam dünyasındaki ilmî durum üzerinde durulmaktadır. Çalışma bağlamında şu tespitler yapılmaktadır. Bir, Ûşî’nin yaşadığı zaman diliminde en güçlü İslam devletlerinin Başında Abbasîler, Endülüs Emevîleri, Selçuklular ve Karahanlılar gelmektedir. Kurtuba, Dımeşk, Bağdat, Semerkand ve Buhara gibi şehirler ise başlıca önemli ilim merkezleridir. İki, hicrî VI. asrın bilim anlayışında, dinî ve fennî ilimler bir bütün olarak değerlendirilmekte, bunlar arasında bir ayırım yapılmamaktadır. Üç, bu dönemde ansiklopedist âlim anlayışı hâkimdir. Buna göre bir bilim insanı belli bir alanda temayüz etmiş olsa bile, diğer ilimleri de bilmek durumundadır. Ûşî’nin Kelam’ın yanı sıra Fıkıh ve Hadis gibi ilimleri de tahsil etmiş olması bu bağlamda değerlendirilebilir. Dört, disiplinler arası ilişkinin gerekliliğine dayanan ilim anlayışı, dönemin bilginlerinin daha donanımlı olarak yetişmelerini, ilmî konulara farklı açılardan bakarak olayları bütüncül ve dolayısıyla sağlıklı değerlendirmelerini sağlamıştır. Beş, âlim sadece bir bilgi teknisyeni/akademisyen değildir; aynı zamanda ilmini yaşayan, yayan ve yazmak sûretiyle sonraki nesillere aktaran kişidir. Altı, üst düzeyde ilim öğrenmek ve öğretmek; dönemin önemli ilim merkezlerine gitmek ve farklı âlimlerden ders almakla mümkündür. Ûşî’nin farklı ilim merkezlerinde bulunan çok sayıda âlimden ilim öğrenmiş olması bunu göstermektedir. Yedi, ilim öğrenmek kadar öğretmek de önemsenmiştir. Ûşî’nin çok sayıda farklı coğrafyalarda ilim tahsil etmesi ve aynı zamanda farklı mekânlardan gelen talebelere ders vermiş olması bu çerçevede önem arz etmektedir. Sekiz, hicrî VI. yüzyılda halîfe/hükümdarlar âlimi/ilmî çalışmaları desteklemekle birlikte, ilim öğrenmek-öğretmek, daha çok âlimlerin şahsî çalışmalarıyla gerçekleşmiş ve dolayısıyla bu dönemdeki ilmî faaliyetler sivil karakterlidir.

Anahtar Kelimeler
el-Ûşî, Hicrî VI. Asır, İslamî İlimler, İlim Merkezleri, İlmî Anlayış.

Abstract
In this study, it is focused on the scientific situation in the Islamic World in 6th century of hijra which Abu Muhammad Sirāj al-Dīn Ali b. Uthmān b. Muhammad b. Sulayman al-Ūshī lived in that time. In the context of the study, the following determinations are made: Firstly, at the beginning of the most powerful Islamic states in the period when the Ūshī lived, the Abbasids, the Andalusian Umayyads, the Seljuks and the Karahans were. Kurtuba, Damascus, Baghdad, Samarkand and Buhara are important centers of science. Secondly, in the 6th century of hijra science, religious and philosophical sciences are regarded as a whole and there is no differentiation between them. Thirdly, the encyclopedist understanding of scholar is dominant. According to this, even if a scientist has settled on a certain area, he has to know other sciences. It can be evaluated in this context that Ūshī has studied not only Kelam but also Fiqh and Hadith. Fourthly, understanding of science based on the necessity of interdisciplinary relations, ensured that the scholars of the period were better equipped and that they were holistic and therefore healthy to consider the scientific issues from different angles. Fifthly, scholars are not just an technician/academics; at the same time living and communicating with the next generations with their writings. Sixthly, it is possible to go to important centers of science to learn and to teach and to take lessons from different scholars. Ūshī’s learning from many scholars who were from different geographys has shown this. Seventhly, it is also important to teach as much as to learn science. It is important in this framework that Ūshī collects knowledge in many different geographical areas and also teaches the studentes that comes from different places at the same time. Lastly, supporting scholarship studies in the 6th century, learning and teaching of knowledge took place mostly through the personal studies of scholars, and therefore the scientific activities in this period are civilian characters.

Keywords
al-Ūshī, Hijri VI. Century, Islamic Sciences, Science Centers, Scientific Understanding.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    30. Sayı Yayınlandı

    Oş Devlet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İlmi Dergisi'nin 29. sayısı yayınlanmıştır.

    Dergimize makaleleriyle katkıda bulunan bilim insanlarına ve makaleleri değerlendiren hakemlerimize teşekkür ederiz.

    Ош мамлекеттик университети теология факультетинин илимий журналынын 29-саны басылды.

    Рецензент жана авторлорго ыраазычылык билдиребиз!


    Oş İlahiyat Fakültesi İlmi Dergisi, makale takip sistemi üzerinden hazırlanarak yayınlanmaktadır.

    Dergimiz, 2018 yılı itibariyle İsam İlahiyat Makaleler Veritabanı’nda dizinlenmeye başlamıştır.


Adres :İsanov Sokağı 77, Oş, Kırgızistan
Telefon :00 996 322 243 561 Faks :00 996 322 243 604
Eposta :osilahiyatdergisi@hotmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri