ISSN: 1694-7673 (Print) E-ISSN: 1694-7975 (Online)

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Kırgızistan’da Dini Hayat: Sosyo-Kültürel ve Teolojik Bir Bakış
(Religious Life in Kyrgyzstan: A Socio-Cultural And Theological Overview )

Yazar : İhsan Çapçıoğlu    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 23 (özel sayı)
Sayfa : 549-553
284    452


Özet
Orta Asya’da yaşayan bir Türk topluluğu olarak Kırgızların dini hayatı, toplumsal yapıda dinin konumu ve icra ettiği roller ekseninde çok çeşitli değişkenlere göre incelenebilir. Zira Kırgız toplumunun dinî hayatı, Türklerin tarihten bugüne taşıdıkları dini düşünce, inanç, ritüel ve sosyal uygulamalarla örüntülenmiş birikim ve tecrübelere sahiptir. Kırgızların kendileriyle aynı bölgede yaşayan diğer Türk toplulukları ile iç içe yaşamış olmaları nedeniyle benzer karakteristikler üzerine kurulu bir dinî-sosyal yaşam pratiğine sahip olduğu söylenebilir. Ancak bu durum, onların dini hayatlarının ve dini-toplumsal yapılarının diğer topluluklarla bütünüyle örtüştüğü anlamına gelmez. Nitekim söz konusu yapıların bazı özelliklerle birbirilerinden ayrılmaları mümkündür. Bu çerçevede, Kırgızların İslâm’ı diğer topluluklara göre daha geç kabul etmiş olmalarının, onların İslâm'ı iyi öğrenememiş veya iyi uygulayamamış olma ihtimalini beraberinde getirdiği iddia edilmektedir. Aynı şekilde Sovyet döneminde uygulanan din karşıtı politikalar, özellikle günümüz Kırgızistan’ında din-toplum ve değerler üçgeninde yaşanan kırılmaların ana eksenini oluşturmaktadır. Yine zaman-mekan ilişkisinin de Kırgızların İslamiyet’le kurdukları ilişkinin niteliği üzerinde belirleyici bir değişken olduğu vurgulanmaktadır. Örneğin, dağlık bölgelerde yaşam sürmek zorunda olmaları, bu durumun doğal sonucu olarak hayvancılıkla geçimlerini sağlamaları ve göçebe hayat tarzını devam ettirmeleri gibi hususlar, Kırgızların İslam algısı üzerinde etkili değişenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Zira yerleşik hayatı teşvik eden İslâm açısından bakıldığında, göçebe hayat tarzı, milletlerin temel kök değerler etrafında bütünleşerek kültür ve medeniyet inşacısı olmak karakterini olumsuzluk yönde etkilemektedir. Bu çerçevede tebliğimizin amacı, çeşitli kaynaklarda birbiriyle çelişen bilgilerin yer aldığı Kırgız toplumunun dini hayatı konusunda sosyo-kültürel ve tarihsel bilgi ve belgelerden hareketle genel bir çerçeve ortaya çıkarmaktır. Tebliğimizde Kırgızların dinî hayatının, İslâm öncesi, İslam sonrası ve günümüz olmak üzere üç başlıkta ele alınması planlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Kırgızistan, Din, Sosyoloji, Dini-Sosyal Yaşam, Dini ve Sosyal Hayat.

Abstract
As a Turkish community living in Central Asia, the religious life of the Kyrgyz can be examined according to a variety of variables on the axis of religion and the position of religion in the social structure. Because the religious life of the Kyrgyz community has the experiences with the religious thoughts, beliefs, rituals and social practices of the Turks. It can be said that the Kyrgyz have a religious-social life practice based on similar characteristics with other Turkish communities because they have lived side by side with them living in the same region. However, this does not mean that their religious life and religious-social structures have completely overlapped with other communities. As a matter of fact, it is possible to distinguish certain structures in question from one another. In this framework, it is claimed that the Kyrgyz people accepted Islam more recently than other communities, possibly resulting in the fact that they did not learn Islam well or applied it well. Likewise, the anti-religious policies applied in the Soviet period are the main axis of the breaks in the triangle of religion-society and values in Kyrgyzstan today. It is also emphasized that the time and space relationship is a decisive variable on the nature of the relationship that the Kyrgyz set up with Islam. For example, the fact that they had to live in mountainous regions, making livelihoods with livestock and their continuing nomadic lifestyle are the antagonistic of Kyrgyz people to the Islamic perception. Because, from the view point of Islam that encourages settled life, the nomadic lifestyle affects negatively the nations’ character of being a culture and civilization constructer by coming together around the fundamental root values. In this framework, the purpose of our proceeding is to reveal, on the basis of socio-cultural and historical knowledge and documents, a general framework of the religious life of the Kyrgyz community, where conflicting information is contained in various sources. In our proceeding, it is planned to discuss the religious life of the Kyrgyz in three chapters, pre-Islamic, post-Islamic and present.

Keywords
Kyrgyzstan, Religious, Sociology, Rituals and Social Practices, Religious and Social Life.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    2020-28. Sayı Yayınlandı

    Oş Devlet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İlmi Dergisi'nin 28. sayısı yayınlanmıştır.

    Dergimize makaleleriyle katkıda bulunan bilim insanlarına ve makaleleri değerlendiren hakemlerimize teşekkür ederiz.

    Ош мамлекеттик университети теология факультетинин илимий журналынын 28-саны басылды.

    Рецензент жана авторлорго ыраазычылык билдиребиз!


    Oş İlahiyat Fakültesi İlmi Dergisi, makale takip sistemi üzerinden hazırlanarak yayınlanmaktadır.

    Dergimiz, 2018 yılı itibariyle İsam İlahiyat Makaleler Veritabanı’nda dizinlenmeye başlamıştır.


Adres :İsanov Sokağı 77, Oş, Kırgızistan
Telefon :00 996 322 243 561 Faks :00 996 322 243 604
Eposta :ilahiyatosh@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri